تمکین

تمکین

تمکین زن به چه معناست؟ بر طبق قانون مدنی همین که عقد نکاح به طور صحیح واقع شد روابط زوجیت بین زوجین به وجود آمده و زوجین دارای حقوق و تکالیف در برابر یکدیگر می شوند. منظور از تمکین در قانون قیام انجام وظایف زوجیت توسط زوجه در برابر زوج است و به دو دسته عام و خاص تقسیم میشود.

در تمکین عام زوجه باید در منزلی که توسط زوج تعیین شده است سکنی گزیند، هرچند باید متناسب با شان زوجه باشد. مگر زمانی که تعیین  مسکن بر عهده زن باشد.

طبق ماده ۱۱۰۵ قانون مدنی: 《در روابط زوجین ریاست خانواده از خصائص شوهر است》

و هم چنین ماده ۱۱۱۴ قانون مدنی نیز بیان داشته:  «زن باید در منزلی که شوهر تعیین می کند سکنی نماید مگر آنکه اختیار تعیین منزل به زن داده شده باشد»

تمکین عام در اصطلاح حقوقی به معنای اطاعت از مرد در امور زندگی می باشد . مانند سکونت در منزلی که شوهر انتخاب کرده ، عدم خروج از منزل بدون اجازه از شوهر و حسن معاشرت با شوهر که عبارتست از خوش رفتاری با شوهر و رعایت نظافت و آرایش خود برای شوهر؛ به نحوی که زمان، مکان و شرایط خانوادگی به آنها اجازه داده است. قانون مدنی تمکین عام را به وظایف زوجیت مذکور در ماده 1108 تفسیر کرده است. بر اساس این ماده، “هر گاه زن بدون مانع مشروع از ادای وظایف زوجیت امتناع کند، مستحق نفقه نخواهد بود ” .

اما تمکین خاص به چه معناست؟

این نوع تمکین به معنای فرمانبرداری زن در برقراری روابط زناشویی با همسر است. که به آن در اصطلاح حقوقی تمکین خاص گفته میشود.

تمکین خاص ناظر بر روابط زناشویی بین زوجین است. در واقع زن باید زمینه بر طرف کردن همه نیازهای متعارف و ممکن برای زناشویی را فراهم کند. البته تمکین خاص، امر مطلقی نیست و زن موظف به انجام این امر بر طبق زمان و مکان و عرف می باشد. به همین دلیل مواردی که زن مجاز است تمکین نکند نیز وجود دارند. مثلا در شرایطی که شوهر مبتلا به یکی از بیماری های مقاربتی جنسی باشد، زن می تواند از تمکین امتناع کند و همزمان از نفقه نیز استفاده کند. برای اطلاع از اینکه در چه مواردی زن مجاز به عدم تمکین است کلیک کنید.

قانون مدنی نیز در ماده 1085 تمکین به معنای خاص را به معنای وظایف زن در برابر شوهر دانسته است، اما برای انجام این وظیفه حق حبس برای زن را مطرح کرده است. بر اساس این ماده، ” زن می تواند تا مهر به او تسلیم نشده، از ایفای وظایفی که در مقابل شوهر دارد، امتناع کند مشروط به اینکه مهر او حال باشد و این امتناع مسقط حق نفقه نخواهد بود “. همانطور که از این ماده مشخص است، زن می تواند تا مهریه خود را نگرفته است از تمکین خاص خودداری نماید و همچنان نفقه اش را بگیرد.

دادخواست الزام به تمکین

بر طبق مطالب یاد شده هرگاه زن در مقابل همسرش تمکین نکند مرد حق دارد با تقدیم دادخواستی الزام زوجه به تمکین را از دادگاه درخواست نماید.

زوج با ارائه دادخواست الزام به تمکین باید ثابت کند که مقدمات تمکین زوجه اعم از مسکن و اثاثیه آن را نیز فراهم کرده است.

در صورتی که رای دادگاه صادر شود، پس از آن که رای دادگاه در مدت مقرر قطعی گردید، به خواست زوج اجرائیه حکم الزام به تمکین از دادگاه بدوی صادر می شود.

در نهایت باید ذکر کرد حتی اگر زنی محکوم شود هم نمی توان وی را با توسل به زور و اجبار به منزل زوج برد. و در صورت عدم تمکین و عدم اجرای حکم دادگاه زن از منظر قانون ناشزه تلقی شده و حقی بر دریافت نفقه نخواهد داشت.

با این حال بر اساس قانون مدنی شوهر نیز مکلف است که با همسر خود حسن معاشرت داشته باشد و علاوه بر آن ، در تشیید و تقویت مبانی زندگی خانوادگی با همسر خود مشارکت و تعامل داشته باشد . لذا در صورتی که مرد از انجام وظایف کلی زندگی مشترک خود سر باز زند ، دلیلی ندارد که نتوان از تمکین مرد سخن گفت . چرا که در این شرایط نیز زندگی خانوادگی و مشترک زوجین با خلل مواجه شده که جبران آن غیر ممکن است . با این حال ، همانگونه که اشاره شد ، در آراء بسیاری از دادگاه ها تمکین مختص زن است و تمکین مرد یا تمکین از طرف شوهر معنایی ندارد . بلکه مرد صرفا مکلف شده در قبال تمکین از طرف زن ، به او نفقه بپردازد .

با توجه به تعبیر و برداشتی که از واژه تمکین در قانون می شود ، اصولا تمکین مرد نسبت به زن معنایی ندارد و اگر زن در دادگاه دعوایی به خواسته الزام به تمکین مرد اقامه کند ، محکوم به رد است . با این حال ، اگر چه الزام به تمکین شوهر تحت این عنوان غیر ممکن است ، زوجه راهکارهایی در این خصوص خواهد داشت که تا حد زیادی در رابطه باالزام به تمکین مرد مثمر ثمر می باشند . به عنوان مثال ، در عقد دائم مرد مکلف شده است که به همسر خود نفقه دهد . حال اگر مرد از پرداخت نفقه به زن امتناع کرد ، زن می تواند به دادگاه مراجعه کند و دادخواست مطالبه نفقه دهد . همچنین در صورتی که مرد ، زن را از منزل مشترک بیرون کرده باشد و از زندگی مشترک با زن امتناع کرده باشد ، زن این امکان را خواهد داشت که به جرم ترک انفاق از شوهر شکایت کند .

اگر زوج زندگی مشترک را ترک نماید زوجه می تواند با ادعای عسر و حرج درخواست طلاق از دادگاه نماید. و قاضی با ملاحظه شرایط تمکین مرد، ممکن است حکم طلاق زن را صادر نماید . پس، عطف به راهکارهای ارائه شده در این قسمت در می یابیم که الزام مرد به تمکین به لحاظ رویه قضایی دادگاه ها امکان پذیر می باشد؛ اگرچه اجبار هیچ کدام از زن و مرد  به تمکین در مقبال همسر امکان پذیر نبوده و اخلاقا نیز صحیح نمی باشد، با این حال زن می تواند با تدارک راهکار مناسب جایگزین دعوای الزام به تمکین شوهر ،از مزایای آن همچون پرداخت نفقه و یا به دست آوردن حق طلاق استفاده کند .

در نهایت در صورت داشتن هرگونه پرسش و یا نیاز به مشاوره می توانید با وکلای مجرب گروه عدل گستران یگانه در ارتباط باشید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.